Eczane Açma Şartları 2026: Nüfus Kriteri, Puan ve Maliyet

Eczane açma şartları 2026'da da 6197 sayılı Kanun ve Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmelik'e dayanıyor: eczacı olmak, en az bir yıl yardımcı eczacılık yapmış olmak, ilçede 3.500 kişiye bir eczane kriterine göre açılan kontenjana Eczacı Yerleştirme Sistemi (EYS) üzerinden yerleşmek ve en az 35 m²'lik uygun bir dükkânla ruhsat almak gerekiyor. Yani bugün "istediğim yere eczane açarım" dönemi yok; süreç puana dayalı bir yerleştirmeyle başlıyor.

Bu yazıda şartları adım adım, mevzuattaki dayanaklarıyla anlatıyor ve açılışta karşınıza çıkacak maliyet kalemlerini listeliyoruz.

#Eczane açmak için temel şartlar

Kanunun ilk maddesi açık: eczane açmak ve işletmek için eczacı olmak şarttır. Bunun üzerine şu koşullar eklenir:

• Türk vatandaşı olmak ve Türkiye'deki bir eczacılık fakültesinden mezun olmak (ya da yurt dışı diplomasının denkliğini sağlamış olmak).
• Diplomanın Sağlık Bakanlığınca tescil edilmiş olması.
• Mesleğe engel bir mahkûmiyet veya sağlık durumunun bulunmaması. Başvuruda sağlık raporu ve göz raporu istenir.
• En az bir yıl yardımcı eczacılık. Serbest eczane açmak veya mesul müdür olmak isteyen eczacı, hizmet sözleşmesiyle en az bir yıl yardımcı eczacı olarak çalışmak zorundadır. Hastane eczanesinde ya da ikinci eczacı olarak bir yıl çalışmak da bu şartı karşılar.
• Tek eczane kuralı. Bir eczacı birden fazla eczane açamaz veya birden fazla eczanenin mesul müdürlüğünü üstlenemez.

Yardımcı eczacılık süresi boyunca maaş tabanı da kanunla belirlenmiştir; ayrıntıları eczacı maaşı yazımızda bulabilirsiniz.

#Nüfus kriteri: kaç kişiye bir eczane?

Serbest eczane sayısı, ilçe sınırları içindeki nüfusa göre en az 3.500 kişiye bir eczane olacak şekilde düzenlenir. TİTCK, TÜİK nüfus verilerini esas alarak eczane açılabilecek ilçeleri ve kontenjan sayılarını belirler ve yönetmeliğe göre bunları yılda üç kez ilan eder.

Bu kuralın bazı istisnaları var:

• Hiç eczanesi olmayan yerleşim birimlerinde nüfusa bakılmaksızın bir eczane açılabilir. Ancak bu eczane izin verilen yerleşim biriminin dışına taşınmak istenirse nüfus kriteri uygulanır.
• Aynı ilçe içindeki nakillerde nüfus kriteri aranmaz.
• Doğal afet, mücbir sebep veya kentsel dönüşüm nedeniyle eczanenin tahliye edilmesi gerekiyorsa nakilde nüfus kriteri uygulanmaz.

#Yerleştirme puanı ve hizmet puanı nasıl hesaplanır?

Kontenjan ilan edilen ilçelere başvuran eczacılar arasından yerleştirme puanı en yüksek olanlar eczane açma hakkı kazanır. Puan iki bileşenden oluşur:

İlçe katsayısı, ilçelerin sosyoekonomik gelişmişlik sıralamasına göre verilir; gelişmişliği düşük ilçelerde çalışmak daha fazla puan kazandırır. Doktora yapmış eczacılar için ilçe katsayısı dörtte bir oranında artırılarak uygulanır.

İki kural daha önemli:

• Puanların eşit olması hâlinde TİTCK noter huzurunda kura çeker.
• Eczanesini devretmiş bir eczacı yeniden eczane açmak istediğinde yerleştirme puanı yarıya düşürülür. Devir planlıyorsanız bunu hesaba katın; konuyu eczane devri rehberimizde ayrıca ele aldık.

Hizmet puanına esas olan çalışma yerleri ve süreleri TEB'den veya SGK'dan alınan belgeyle gösterilir. TİTCK'nın ilan ettiği ilçe bazlı "en düşük yerleştirme puanları" her dönem başvuranlara göre değişir; Kurum bunların taban puan gibi okunmaması gerektiğini özellikle vurgular.

#Başvuru takvimi: EYS süreci adım adım

1. İlan: TİTCK, açılabilecek ilçeleri EYS üzerinden ilan eder.
2. Elektronik başvuru: İlandan itibaren 30 gün içinde, belgeler sisteme eklenerek başvuru yapılır. En fazla 25 tercih girilebilir. Belgelerin asılları başvuru süresi içinde il veya ilçe sağlık müdürlüğüne ibraz edilip başvuru onaylatılmalıdır.
3. Yerleştirme: Kurum, başvuruların bitiminden itibaren en geç 10 iş günü içinde puan ve tercih sırasına göre yerleştirme yapar. Örneğin 2026'daki bir dönemde başvurular 17 Haziran–16 Temmuz 2026 arasında alındı, yerleştirme 17 Temmuz 2026'da yapıldı.
4. Açılış başvurusu: Yerleşen eczacı, ilan tarihinden itibaren en geç 90 gün içinde eczane olacak yerin belgeleriyle sağlık müdürlüğüne başvurur. Süresinde başvurmayan veya eksik evrak teslim eden eczacı hakkını kaybeder ve bir sonraki ilana başvuramaz.
5. Muvazaa değerlendirmesi: Bölge eczacı odası 15 iş günü içinde muvazaa raporu hazırlar; il sağlık müdürlüğü de sonraki 15 iş günü içinde karar verir.
6. Ruhsat: Harçlar yatırıldıktan sonra ruhsatname il sağlık müdürlüğünce düzenlenir, valilikçe onaylanır. Ruhsat 30 gün içinde teslim alınmazsa (mücbir sebep yoksa) iptal edilir. Belediyeden ayrıca işyeri ruhsatı alınmaz.

#Eczane yeri için bina ve metrekare şartları

Uygun dükkânı bulmak, sürecin en çok vakit alan kısmı olabilir. Yönetmeliğe göre:

• Eczane alanı bodrum, asma kat, merdiven boşluğu ve altı, kolon ve ara duvarlar hariç, lavabo ve tuvalet dahil en az 35 m² olmalıdır.
• Binanın yapı ruhsatı, yapı kullanım izin belgesi veya belediyeden dükkân/işyeri olarak kullanılabileceğine dair resmî belgesi bulunmalıdır.
• Eczane bağımsız bir dükkânda açılmalı; kapı veya cephelerinden en az biri belediyeye ait bir cadde ya da sokak üzerinde olmalı ve oradan numara almalıdır (havaalanı, liman, otogar, gar, AVM ve sitelerde bu şart aranmaz).
• AVM ve sitelerdeki eczanelerde en az bir cephe doğrudan gün ışığı almalı ve en az bir kapı doğrudan dışarı açılmalıdır.
• Kapılardan hiçbiri başka bir dükkâna açılamaz; hasta bekleme yeri giriş katında olmalıdır.
• Eczanenin adı, aynı ilçedeki başka bir eczaneyle aynı olamaz.

#Mesafe şartı var mı?

Sık sorulan bir konu: Yürürlükteki yönetmelikte eczaneler arası metre cinsinden bir mesafe kuralı bulunmuyor; sınırlama nüfus kriteriyle yapılıyor. Mevzuattaki konum yasağı ise şu: diş hekimi muayenehane ve poliklinikleri ile yalnızca tahlil ve görüntüleme yapan laboratuvarlar hariç, içinde sağlık kurum ve kuruluşu bulunan bina, bahçe ve müştemilatta serbest eczane açılamaz. Havaalanları, otogarlar, tren garları ve limanlar bu yasağın dışındadır.

#Eczane açma maliyeti: hangi kalemler var?

Eczane açma maliyeti il, ilçe, dükkânın konumu ve büyüklüğüne göre çok değiştiği için tek bir rakam vermek yanıltıcı olur. Bütçenizi şu kalemler üzerinden planlamanızı öneririz:

Açılışta en sık yapılan hata, ilaç dışı ürünlerde fazla çeşit ve miktarla raf doldurmak. Bu ürünler zamanla atıl stoka dönüşüp sermayeyi bağlayabiliyor. Başlangıçta dengeli bir stokla açılmak, eczanede atıl stok yönetimi ve miad takibi alışkanlıklarını ilk günden kurmak işinizi kolaylaştırır.

İlaç dışı ürün tedarikinde maliyeti düşürmenin bir yolu da eczanelerin stok fazlası ürünlerini değerlendirmek. farmaraf, yalnızca GLN numarasıyla doğrulanan eczacıların ücretsiz üye olabildiği bir pazaryeri; burada yalnızca dermokozmetik, bebek bakım, gıda takviyesi gibi ilaç dışı ürünler faturalı olarak alınıp satılıyor, ilaç satışı yapılmıyor.

#Açılıştan sonra unutulmaması gerekenler

Ruhsatı almak işin bitişi değil. Açıldıktan sonra da bazı yükümlülükler başlar:

• İlaç Takip Sistemi (İTS) kaydı ve tüm ilaç hareketlerinin bildirimi. Ayrıntılar için İTS nedir yazımıza bakabilirsiniz.
• Eczacının bizzat bulunması: Eczanenin açık olduğu saatlerde mesul müdür eczacı görevi başında olmalıdır; 24 saatten uzun ayrılışlar sağlık müdürlüğüne bildirilir, 15 günü aşarsa mesul müdür atanır.
• Nöbet düzenine uyum ve eczacı odası kaydı.
• İkinci eczacı yükümlülüğü: Reçete sayısı veya KDV hariç ciro, TİTCK'nın her yıl güncellediği eşiği aşarsa ikinci eczacı çalıştırmak zorunludur. Ciro bilgisi her yıl Nisan ayında İTS üzerinden beyan edilir.

#Sonuç

Eczane açma şartları 2026'da özetle şöyle: eczacı olun, bir yıl yardımcı eczacılık yapın, hizmet puanınızı biriktirin, EYS ilanlarını takip edip tercihlerinizi stratejik yapın ve yerleştiğinizde 90 gün içinde mevzuata uygun bir dükkânla başvurun. Maliyet tarafında ise kira ve ilk stok en büyük kalemler; stoku dengeli kurmak ilk yılın nakit akışını rahatlatır. Mevzuat zaman zaman değiştiği için başvuru öncesinde TİTCK duyurularını ve bölge eczacı odanızı mutlaka kontrol edin.